Żewġ rati, żewġ orizzonti
L-Euribor u l-€STR it-tnejn jiddeskrivu l-prezz tal-flus fis-suq monetarju tal-euro, iżda jwieġbu mistoqsijiet differenti.
L-Euribor iwieġeb: kemm jiswa lil bank biex jissellef mingħajr garanzija għal terminu fiss? Hemm ħames tweġibiet kuljum, waħda għal kull maturità minn ġimgħa sa tnax-il xahar. Ir-rata tiġi amministrata mill-European Money Markets Institute (EMMI) u tinbena fuq il-kontribuzzjonijiet ta' panel ta' banek, b'metodoloġija ibrida li tipprijoritizza t-tranżazzjonijiet reali.
L-€STR, l-Euro short-term rate, iwieġeb: kemm swiet il-flus lill-banek għal lejl wieħed? Hemm tweġiba waħda kuljum. Ir-rata tiġi kkalkulata u ppubblikata mill-Bank Ċentrali Ewropew innifsu, fuq tranżazzjonijiet reali ta' depożiti overnight, u hi r-rata overnight uffiċjali tal-euro minn meta ħadet post l-EONIA, li twaqqfet f'Jannar 2022.
Għalfejn jintuża kull wieħed
L-Euribor hu r-referenza għal self b'rata varjabbli: self għad-dar fi Spanja, l-Italja, il-Portugall u l-Finlandja, self kummerċjali madwar iż-żona tal-euro kollha, u f'Malta dawk il-kuntratti li jimxu ma' referenza tas-suq minflok mar-rata bażi tal-bank. Jintuża wkoll għal bonds b'rata varjabbli u derivattivi.
L-€STR hu r-rata li fuqha jinbnew il-kurvi ta' skont fis-suq professjonali, is-swaps overnight u l-kalkolu ta' kollateral bejn istituzzjonijiet. Hi rata li ftit familji jiltaqgħu magħha direttament, iżda li tinsab fil-pedament tas-sistema finanzjarja.
Għaliex min għandu self jara l-Euribor u mhux l-€STR
Self għad-dar jeħtieġ rata magħrufa minn qabel għal perjodu sħiħ. Bl-Euribor ta' 3 xhur, il-bank jaf u int taf x'se tkun ir-rata għat-tliet xhur li ġejjin mill-ewwel jum. Bl-€STR ikollok toqgħod tistenna li jgħaddi l-perjodu u tikkalkula medja kumposta tal-valuri ta' kull lejl, ħaġa prattika għal bank iżda mhux għal familja li trid tippjana l-pagament.
Hemm ukoll differenza ta' prezz. L-Euribor jinkludi premju għat-terminu u għar-riskju tal-kreditu bejn il-banek; l-€STR, billi hu overnight u bbażat fuq depożiti, m'għandux dan il-premju. Għalhekk l-Euribor normalment ikun ogħla mill-€STR, u d-differenza bejniethom tikber meta s-suq ikun inkwetat u tiċkien meta jkun kalm.
X'jgħodd għalik f'Malta
Jekk is-self tiegħek jimxi mar-rata bażi tal-bank, la l-Euribor u lanqas l-€STR ma jidhru fil-kuntratt tiegħek. Xorta waħda, it-tnejn jgħidulek fejn tinsab il-politika monetarja: l-€STR jimxi kważi eżatt mar-rata tal-faċilità tad-depożitu tal-BĊE, u l-Euribor jgħidlek x'jistenna s-suq għax-xhur li ġejjin. Jekk is-self tiegħek isemmi l-Euribor, il-maturità msemmija fil-kuntratt hi dik li għandek issegwi fuq dan is-sit.