Vast is de regel, variabel de uitzondering
De Nederlandse hypotheekmarkt is een markt van vaste rentes. De overgrote meerderheid van de huishoudens kiest een rentevastperiode van vijf, tien, twintig of zelfs dertig jaar, en betaalt in die jaren een maandlast die niet verandert. De hypotheek met variabele rente is een minderheid. Dit is anders dan in Spanje, Portugal of Oostenrijk, waar variabele hypotheken gangbaar zijn en Euribor daardoor direct in de portemonnee van een groot deel van de bevolking doorwerkt.
Wie in Nederland wél een variabele rente heeft, merkt echter alles van Euribor. Deze pagina legt uit hoe die koppeling werkt, wat u in uw voorwaarden moet nakijken en hoe u een verandering in de Euribor omrekent naar euro's per maand.
Welke looptijd: de 1-maands Euribor
Nederlandse hypotheken met variabele rente gebruiken doorgaans de 1-maands Euribor als referentierente. Dat is de kortste van de vijf looptijden na de 1-weeks rente, en de looptijd die het dichtst bij het beleid van de Europese Centrale Bank ligt. De 1-maands Euribor bevat nauwelijks verwachtingen over toekomstige rentebesluiten; hij weerspiegelt vooral de depositorente van dat moment. De 12-maands Euribor, die in Spanje en Portugal de norm is, doet dat wel en beweegt daardoor eerder en vaak sterker.
Niet elke bank koppelt haar variabele rente aan Euribor. Sommige aanbieders hanteren een eigen basisrente die zij zelf vaststellen, waarbij Euribor hoogstens één van de factoren is. Kijk daarom eerst in uw hypotheekakte of renteaanbod: staat daar de 1-maands Euribor met naam genoemd, dan gelden de cijfers op deze site rechtstreeks voor u. Staat er een basisrente van de bank, dan is de koppeling indirect.
De maandelijkse aanpassing
De variabele rente wordt in Nederland doorgaans maandelijks herzien. De bank stelt aan het begin van elke maand de rente voor die maand vast. Daarvoor gebruikt zij de 1-maands Euribor op een vaste peildatum, bijvoorbeeld de laatste werkdag van de voorgaande maand, of het gemiddelde van alle noteringen in de voorgaande maand. Welke conventie uw bank gebruikt, staat in de voorwaarden. Het verschil is meestal klein, maar in een maand waarin de ECB de rente verandert, kan het uitmaken of de bank naar het gemiddelde kijkt of naar de laatste notering.
Omdat de aanpassing elke maand plaatsvindt, volgt uw maandlast de Euribor met hooguit een maand vertraging. Bij een hypotheek die aan de 12-maands Euribor is gekoppeld en jaarlijks wordt herzien, zoals in Spanje gebruikelijk, kan de rente een jaar lang afwijken van de markt. Bij een Nederlandse variabele hypotheek is dat niet zo: elke stijging en elke daling komt binnen een maand op uw afschrift terecht.
Referentie plus opslag
De hypotheekrente die u betaalt, is de som van twee delen: de referentierente (de 1-maands Euribor) en de opslag. De opslag is een vast percentage dat de bank bij het afsluiten vaststelt en dat gedurende de looptijd van het contract gelijk blijft, tenzij uw voorwaarden anders bepalen. De opslag dekt de kosten en de winstmarge van de bank en het risico dat de bank op u loopt. Hoe hoger uw hypotheek in verhouding tot de woningwaarde, hoe hoger de opslag doorgaans is; bij aflossing of een gestegen woningwaarde kan de opslag soms omlaag, maar dat gaat niet vanzelf.
Een rekenvoorbeeld met de notering van 4 september 2026: stel dat uw opslag 1,0 procentpunt bedraagt. Uw hypotheekrente voor de volgende maand is dan 2,364 % plus 1,0 procentpunt. Is de 1-maands Euribor een maand later een tiende procentpunt hoger, dan stijgt uw rente met precies die tiende; de opslag verandert niet. Staat de Euribor onder nul, zoals in het verleden is voorgekomen, dan wordt de negatieve referentie in veel contracten volledig verrekend, maar sommige voorwaarden bevatten een ondergrens (floor) waardoor de referentie nooit lager dan nul wordt gerekend. Ook dat staat in de akte.
Wat 1 procentpunt betekent in euro's
De eenvoudigste manier om een verandering in de Euribor te voelen, is de renteberekening. Op een hypotheek van 300.000 euro betekent een stijging van 1 procentpunt 3.000 euro extra rente per jaar, ofwel 250 euro per maand. Bij een aflossingsvrije hypotheek is dat meteen het verschil in maandlast. Bij een annuïteitenhypotheek met een resterende looptijd van 25 jaar is het verschil in de totale maandlast iets kleiner, omdat het aflossingsdeel van het bedrag anders wordt verdeeld; de calculator op deze site rekent dat precies uit met de annuïteitenformule. Bij een lineaire hypotheek geldt de renteberekening over de resterende schuld, die elke maand kleiner wordt.
Eventuele hypotheekrenteaftrek dempt het netto-effect voor wie daarvoor in aanmerking komt, maar verandert niets aan de bruto-maandlast die de bank incasseert. Reken daarom eerst bruto en pas daarna netto.
Wat u in uw voorwaarden nakijkt
Vijf punten bepalen hoe Euribor voor u uitpakt. Ten eerste de referentierente: de 1-maands Euribor of een eigen basisrente van de bank. Ten tweede de peildatum of de referentiemaand: een vaste dag of het maandgemiddelde. Ten derde de opslag: het percentage en of het kan veranderen. Ten vierde eventuele grenzen: een floor die de referentie op nul houdt of een cap die de rente maximeert. Ten vijfde de mogelijkheid om de rente vast te zetten en de voorwaarden waaronder dat kan.
Deze site publiceert de cijfers die u nodig hebt om uw afschrift na te rekenen: de officiële dagnoteringen van de ECB, de daaruit berekende maandgemiddelden en het officiële ECB-maandgemiddelde als vergelijking. De opgave van uw bank blijft de maatstaf; verschilt die van wat u hier berekent, dan is de eerste stap om na te gaan welke peildatum en welke bron uw bank gebruikt.